ਕਾਨੂੰਨ: ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਕਈ ਅਲੱਗ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸਮਝੌਤਿਆਂ, ਤਨਖ਼ਾਹਾਂ, ਕੰਮ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਕਾਰਜਸਥਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ, ਵਿਵਾਦਾਂ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਾਨੂੰਨ 2006 (Bangladesh Labour Act 2006), ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨਿਯਮ 2015 (Bangladesh Labour Rules 2015), ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਨਖ਼ਾਹ ਗਜ਼ਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ, ਨਿਰਯਾਤ ਪ੍ਰਸੰਸਕਰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਪਵਾਦਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹਨ। ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਿਯਮ ਦਾਖ਼ਲੇ, ਵੀਜ਼ਿਆਂ, ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਨਿਵਾਸ, ਕੰਮ, ਪੜ੍ਹਾਈ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਨਿਵਾਸ, ਸੁਰੱਖਿਆ-ਸੰਬੰਧੀ ਮਾਮਲਿਆਂ, ਸਥਾਈ ਵਸੇਬੇ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਮਲੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਿਭਾਗ (Department of Immigration and Passports), ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਰਾਜਨਾਇਕ ਮਿਸ਼ਨ, ਸਰਹੱਦੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਜਾਂ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਬ੍ਰਾਂਚ (Special Branch) ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਪਰਾਧਾਂ, ਜਾਂਚਾਂ, ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ, ਸਬੂਤਾਂ, ਜ਼ਮਾਨਤ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲਾਗੂ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਪੁਲਿਸ, ਨਿਆਂਇਕ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ, ਸੈਸ਼ਨ ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖਪਤਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਸਤੂਆਂ, ਝੂਠੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ, ਵੱਧ ਵਸੂਲੀ, ਸਾਮਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਖ਼ਰਾਬ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਕੌਮੀ ਖਪਤਕਾਰ ਅਧਿਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਲਾ (Directorate of National Consumers’ Right Protection) ਕਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਖੇਤਰ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਯਾਮਕ ਬੈਂਕਿੰਗ, ਊਰਜਾ, ਭੋਜਨ, ਦਵਾਈ, ਦੂਰਸੰਚਾਰ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਿਵਲ ਕਾਨੂੰਨ ਸਮਝੌਤਿਆਂ, ਜਾਇਦਾਦ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਮਾਮਲਿਆਂ, ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਰਗੇ ਨਿੱਜੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਅਦਾਲਤਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਖਤਿਆਨ (Khatian) ਵਰਗੇ ਰਿਕਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਖਤਿਆਨ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਿੱਤਾਂ ਜਾਂ ਦਰਜਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨਕ ਜ਼ਮੀਨੀ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਵਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਨਿੱਜੀ ਕਾਨੂੰਨ ਉੱਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕੋ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਥਾਰਟੀ, ਸਬੂਤ, ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧ ਉਪਚਾਰ ਖ਼ਾਸ ਤੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।