Lwa travay la kouvri travay depandan, tankou kontra travay, tan travay, salè, sekirite, konje, reprezantasyon travayè, revokasyon ak konfli. Aplikasyon li nan pratik limite akoz travay enfòmèl ki gaye anpil; estimasyon yo varye selon definisyon yo, tankou anviwon 91% nan yon estimasyon Òganizasyon Entènasyonal Travay la (ILO) pou 2025 ak 58.7% nan yon mezi pou 2024. Lwa imigrasyon an regle antre, viza, rezidans, travay, pwoteksyon, natiralizasyon ak depa. Kondisyon viza yo depann de nasyonalite, epi yon sejou ki depase 90 jou anjeneral mande yon pèmi rezidans, pandan pwosedi pou azil, rezidans pèmanan, reyinifikasyon fanmi ak refi yo ka enkonplè oswa difisil pou verifye. Lwa kriminèl la defini enfraksyon, ankèt, pwosè, sanksyon ak dwa moun yo akize ansanm ak dwa viktim yo. Kad prensipal la toujou se Kòd penal la (Code pénal) ak Kòd enstriksyon kriminèl la (Code d'instruction criminelle) ki soti an 1835, ansanm ak lwa espesyal yo; revizyon ki te planifye pou 2027 yo poko antre an vigè. Kondisyon sekirite yo, kapasite tribinal yo ak detansyon pwovizwa ki dire lontan ka afekte pwosedi kriminèl yo. Pwoteksyon konsomatè a gaye pami plizyè otorite olye li anba yon sèl lwa konplè. Ministè Komès ak Endistri a (Ministère du Commerce et de l’Industrie) okipe plent jeneral, kontwòl mache ak kestyon sou kalite pwodwi, pandan regilatè sektoryèl yo ak òganis piblik yo okipe domèn tankou bank, telekominikasyon, sante, touris ak enèji. Yo pa verifye yon dwa jeneral pou ranbousman, echanj oswa yon peryòd retrè. Lwa sivil la gouvène kontra, pwopriyete, zafè fanmi, eritaj, responsablite, pwosedi tribinal ak egzekisyon. Sous prensipal li yo gen ladan Konstitisyon 1987 la, Kòd sivil la (Code civil), Kòd pwosedi sivil la (Code de procédure civile) ak dekrè espesyal yo. Domèn legal ki konsène a, tèks ofisyèl ki an vigè a, otorite ki responsab la ak dosye ki disponib yo detèmine fason pou evalye yon sitiyasyon.
Lwa ann Ayiti
Lwa ann Ayiti se sistèm règ ki gouvène relasyon ant moun, òganizasyon ak otorite piblik yo. Li gen ladan l lwa travay, lwa imigrasyon, lwa kriminèl, pwoteksyon konsomatè ak lwa sivil. Règ ekri yo soti nan Konstitisyon 1987 la (1987 Constitution), gwo kòd legal yo ak lwa espesyal yo, men aksè ak otorite yo, dosye yo ak tribinal yo ka varye anpil.
Kòmanse pa klase pwoblèm nan ann Ayiti, apre sa verifye règ aktyèl la, otorite ki responsab la ak pwosedi ki disponib pou domèn legal espesifik sa a. Konsève prèv alekri paske dwa fòmèl yo ka difisil pou itilize lè travay la enfòmèl, lè dosye yo enkonplè, lè kondisyon sekirite yo deranje pwosesis la oswa lè tribinal yo gen kapasite limite. Konsidere akizasyon kriminèl, detansyon, refi imigrasyon ak delè tribinal yo kòm sitiyasyon ki mande asistans legal lokal san pèdi tan.
Dwa travay
Dwa travay ann Ayiti regle travay depandan yon anplwayè kontwole epi peye. Kad nasyonal la kouvri kontra travay, lè travay, salè, sekirite, konje, reprezantasyon travayè, revokasyon ak litij. Règ fòmèl yo egziste, men yo pa rive jwenn pifò travayè yo fasil paske pifò travay fèt nan sektè enfòmèl la; estimasyon OIT yo sèvi ak definisyon diferan, tankou anviwon 91% travay enfòmèl an 2025 ak 58.7% nan yon mezi pou 2024.
Dwa imigrasyon
Dwa imigrasyon ann Ayiti regle antre, viza, rezidans, travay, pwoteksyon, natiralizasyon ak depa. Kondisyon viza depann de nasyonalite; an jeneral, sejou ki depase 90 jou mande pèmi rezidans. Konstitisyon Ayiti pwoteje etranje, men pwosedi piblik pou azil, rezidans pèmanan, reyini fanmi ak konteste refi pa konplè oswa difisil pou verifye.
Dwa penal
Dwa penal ann Ayiti defini zak kriminèl, responsablite pèsonèl, ankèt, pwosedi penal, sanksyon ak dwa moun yo akize ansanm ak viktim yo. Kad ki an vigè a toujou baze sou Code pénal 1835 la ak Code d'instruction criminelle la, ansanm ak lwa espesyal; nouvo kòd ki te prevwa pou 2027 yo poko an vigè. Aksè ak lapolis, komisè ak tribinal yo varye anpil selon sekirite, fonksyònman tribinal ak kapasite lokal; detansyon pwovizwa ki dire lontan se yon gwo risk pratik.
Pwoteksyon konsomatè
Pwoteksyon konsomatè ann Ayiti pa chita sou yon sèl lwa konplè; li divize ant plizyè sektè. Ministè Komès ak Endistri (MCI) okipe plent jeneral, kontwòl mache ak pwoblèm kalite pwodwi, tandiske BRH, CONATEL, otorite sante, otorite touris ak regilatè enèji okipe zafè sektoryèl. Nou pa jwenn verifikasyon pou yon dwa jeneral pou ranbousman, echanj oswa delè pou chanje lide; se poutèt sa, konsomatè yo ta dwe konsève prèv tranzaksyon yo epi kontakte otorite ki koresponn ak pwoblèm nan.
Dwa sivil
Dwa sivil ann Ayiti regle relasyon legal ant moun ak òganizasyon prive, tankou kontra, pwopriyete, zafè fanmi, eritaj, responsablite, pwosedi nan tribinal ak egzekisyon desizyon. Sous prensipal yo se Konstitisyon 1987 la, Kòd Sivil la (Code civil), Kòd Pwosedi Sivil la (Code de procédure civile) ak dekrè espesyal. Règ fòmèl yo egziste, men aksè, dosye ak pratik tribinal ka varye; se poutèt sa, tèks ofisyèl ak pwosedi lokal aktyèl yo dwe verifye.
VivAVia can make mistakes. Check important information.