Turkmanistonda moliya

Turkmanistondagi moliya bank ishi, investitsiyalar, uy xo‘jaligi xarajatlari, qarz, soliqlar va sug‘urtani qamrab oladi. Uy xo‘jaligini rejalashtirishda Turkmaniston manati (TMT) qo‘llanadi, soliq majburiyatlari va moliyaviy xizmatlar esa yashash joyi, huquqiy shakl, faoliyat, shartnoma va xizmat ko‘rsatuvchiga bog‘liq. Xizmatlardan foydalanish imkoniyati, narxlar, foiz stavkalari, ayirboshlash xizmatlari va to‘lov usullari muassasa hamda joylashuvga qarab ancha farq qilishi mumkin.

Banklar

Türkmenistondagi banklar ikki pog‘onali tizim doirasida hisobvaraqlar, omonatlar, to‘lovlar, kartalar, valyuta ayirboshlash va biznes bank xizmatlarini ko‘rsatadi. Turkmaniston Markaziy banki kredit tashkilotlariga litsenziya beradi va ularni nazorat qiladi; litsenziyalangan banklar esa jismoniy shaxslar, kompaniyalar va tadbirkorlarga xizmat qiladi. Xizmatlar, to‘lovlar, foiz stavkalari, raqamli imkoniyatlar va xalqaro to‘lovlardan foydalanish bank va mahsulotga qarab farqlanadi.

Investitsiya

Turkmanistonda biznes loyihalari, ko‘chmas mulk va qimmatli qog‘ozlarga investitsiya qilish qonunan mumkin, biroq bozor bo‘lingan va davlat ustuvorliklari bilan chambarchas bog‘liq. Rasmiy keng tarqalgan shakllarga qo‘shma korxona, to‘liq xorijiy mulkdagi korxona, filial yoki vakolatxona, mavjud korxonani sotib olish hamda talablarga javob beruvchi mulk yoki qimmatli qog‘oz investitsiyalari kiradi. Onlayn brokerlar yoki birjada savdo qilinadigan fondlar orqali keng chakana yo‘l ishonchli tasdiqlanmagan; shu sabab foydalanish, likvidlik, to‘lovlar va pul o‘tkazmalarini bevosita tekshirish zarur.

Xarajatlar

Turkmanistonda yashash xarajatlari uy xo‘jaligi soni, joylashuv, foydalanish imkoniyati hamda xizmat davlat tomonidan ko‘rsatilishi, tartibga solinishi yoki xususiy bozordan olinishi bilan belgilanadi. Uy byudjetini rejalashda Turkmaniston manati (TMT) ishlatiladi. Mavjud uy xo‘jaligi ma’lumotlarida oziq-ovqat eng katta xarajat; uy-joy, kommunal xizmatlar, sog‘liqni saqlash, transport, ta’limga oid xarajatlar va aloqa qo‘shimcha doimiy yoki o‘zgaruvchan sarflarni keltirib chiqaradi. Narx va mavjudlik Aşgabat, boshqa viloyatlar hamda qishloq joylarida sezilarli farq qilishi mumkin.

Qarz

Turkmanistonda qarz bank krediti, to‘lanmagan majburiyatlar, garovli qarz, davlat qarzi va biznes majburiyatlarini qamrab oladi. Rasmiy kredit, undirish va to‘lovga qobiliyatsizlik qoidalari mavjud, biroq davlat qo‘llab-quvvatlaydigan umumiy qarz maslahati xizmati yoki iste’molchi qarzidan ozod bo‘lish tartibi dalillar bilan tasdiqlanmagan. Amaliy oqibatlar shartnoma, ta’minot, qarzdor maqomi va qarz shaxsiy, biznesga oid yoki davlat qarzi ekaniga bog‘liq.

Soliqlar

Turkmeniston soliq tizimi jismoniy va yuridik shaxslarning daromadlari, qo‘shilgan qiymat solig‘i, aksiz, mol-mulk, tabiiy resurslar va mahalliy yig‘imlarni qamrab oladi. Soliq yili 1-yanvardan 31-dekabrgacha davom etadi; chet el valyutasidagi summalar konvertatsiya qilinishi kerak bo‘lsa, odatda rasmiy kurs qo‘llanib, soliqlar turkman manatida to‘lanadi. Soliq rezidentligi, huquqiy shakl, faoliyat, daromad manbai va tegishli xalqaro bitimlar majburiyatlar, stavkalar va hisobot usulini belgilaydi.

Sug‘urta

Türkmenistonda sug‘urta qonun va tijorat shartnomalari orqali belgilangan shaxsiy, mulkiy, javobgarlik va daromad xatarlarini qoplaydi. Bozor asosan davlat ustunligida, biroq litsenziyaga ega xususiy sug‘urtalovchilar ham bor; majburiy sug‘urta asosan transport vositalari, javobgarlik, yong‘in, ekologiya, transport va xavfi yuqori ishlarga tegishli. Ixtiyoriy mahsulotlarga baxtsiz hodisa, hayot, sog‘liq, sayohat, mulk, qishloq xo‘jaligi, qurilish, dengiz, aviatsiya, kredit va biznes javobgarligi sug‘urtasi kiradi.

VivAVia can make mistakes. Check important information.