ယဉ်ကျေးမှု — မြန်မာနိုင်ငံတွင်

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုဘဝသည် မိသားစုဆက်ဆံရေးများ၊ အသိုင်းအဝိုင်းကွန်ယက်များ၊ ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းများ၊ ပညာရေး၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် ဒေသများ၊ လူမျိုးစုများအကြား ဆက်သွယ်မှုတို့မှတစ်ဆင့် ဖွံ့ဖြိုးလာသည်။ မြန်မာဘာသာ (Burmese) သည် တစ်နိုင်ငံလုံး၏ ရုံးသုံးဘာသာစကားဖြစ်သော်လည်း လူမျိုးစုဘာသာစကားများသည် ကိုယ်ပိုင်အမှတ်သညာ၊ ဒေသတွင်းသတင်းအချက်အလက်နှင့် ယဉ်ကျေးမှုဖော်ပြမှုတို့အတွက် အရေးပါနေဆဲဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာကို အဆင့်မြင့်ပညာရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံတကာလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုသည်။ ဘာသာရေးသည် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှု၊ ပညာရေး၊ အားလပ်ရက်များ၊ ဘဝဖြစ်ရပ်များနှင့် အသိုင်းအဝိုင်းအထောက်အပံ့တို့ကို သက်ရောက်စေသည်။ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာသည် အများဆုံးဖြစ်ပြီး ခရစ်ယာန်၊ မွတ်စလင်၊ ဟိန္ဒူ၊ သဘာဝဝါဒီနှင့် အခြားအသိုင်းအဝိုင်းများလည်း ရှိသည်။ ဘာသာရေးကျင့်သုံးမှုနှင့် အသိုင်းအဝိုင်းဘဝတွင် ပါဝင်နိုင်မှုတို့သည် ဒေသ၊ ကိုယ်ပိုင်အမှတ်သညာ၊ နိုင်ငံသားဖြစ်မှုနှင့် နေရာတစ်ခုကို ထိန်းချုပ်ထားသည့် အာဏာပိုင်အဖွဲ့အလိုက် ကွဲပြားနိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်းတွင် ပျူ၊ ပုဂံ၊ ရှမ်း၊ မွန်၊ ရခိုင်နှင့် အခြားဒေသများ၏ အတွေ့အကြုံများ ပါဝင်သည်။ နန်းတွင်းရာဇဝင်မှတ်တမ်းများ၊ ကိုလိုနီခေတ်မှတ်တမ်းများ၊ အစိုးရတရားဝင်ဖော်ပြချက်များ၊ လူမျိုးစုမှတ်တမ်းများ၊ နှုတ်ပြောသမိုင်းများနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနအထောက်အထားများသည် မတူညီသောရှုထောင့်များကို ဖော်ပြနိုင်သည်။ အရင်းအမြစ်များကို နှိုင်းယှဉ်ခြင်းဖြင့် သမိုင်းမှတ်ဉာဏ်သည် အနှောင့်အယှက်မရှိ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော တစ်ခုတည်းသော အမျိုးသားဇာတ်ကြောင်းမဟုတ်ရသည့် အကြောင်းရင်းကို နားလည်နိုင်သည်။ အနုပညာဖန်တီးမှုတွင် ယွန်းထည်၊ အထည်အလိပ်၊ ပန်းချီ၊ ပန်းပု၊ တေးဂီတ၊ အက၊ ပြဇာတ်၊ စာပေ၊ ရုပ်ရှင်၊ ဗိသုကာ၊ ဒီဇိုင်း၊ ဓာတ်ပုံပညာနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်အနုပညာတို့ ပါဝင်သည်။ ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေးတွင် ပြခန်းများ၊ စတူဒီယိုများ၊ သင်တန်းများနှင့် ဖျော်ဖြေပွဲများ အများဆုံးစုဝေးတည်ရှိသော်လည်း နေရာနှင့် ကွန်ယက်အလိုက် လက်လှမ်းမီမှုနှင့် ငွေကြေးပံ့ပိုးမှုတို့ ကွဲပြားသည်။ သင်္ကြန် (Thingyan)၊ သီတင်းကျွတ် (Thadingyut)၊ တန်ဆောင်တိုင် (Tazaungdaing)၊ ရှင်ပြု (Shinbyu)၊ မနော (Manaw) နှင့် နာဂနှစ်သစ်ကူး (Naga New Year) ကဲ့သို့သော ဓလေ့များသည် နှစ်စဉ်ကာလစက်ဝန်း၊ ဘာသာရေးဘဝနှင့် အသိုင်းအဝိုင်းအမှတ်သညာတို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ သနပ်ခါး (Thanakha)၊ အချိတ် (Acheik)၊ လုံချည် (longyi) နှင့် ထဘီ (htamein) တို့သည်လည်း အသိုင်းအဝိုင်းနှင့် အခါအခွင့်အလိုက် ကွဲပြားသည့် လူမှုရေးနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်များကို သယ်ဆောင်ထားသည်။ ဘဝအဆင့်အတန်းများတွင် အသက်အရွယ်၊ မိသားစု၊ ပညာရေး၊ အလုပ်အကိုင်၊ အိမ်ထောင်ရေး၊ မိဘဖြစ်လာမှု၊ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှု၊ မသန်စွမ်းမှုနှင့် အသက်ကြီးရင့်မှုတို့နှင့် ဆက်စပ်သည့် ပြောင်းလဲနေသော တာဝန်များ ပါဝင်သည်။ ဤအကူးအပြောင်းများသည် ဥပဒေဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများနှင့် ရရှိနိုင်သည့် ဝန်ဆောင်မှုများ၏ သက်ရောက်မှုခံရသော်လည်း အိမ်ထောင်စုများနှင့် အသိုင်းအဝိုင်းကွန်ယက်များက လက်တွေ့အထောက်အပံ့ကို မကြာခဏ စီစဉ်ပေးကြသည်။ ပဋိပက္ခ၊ နေရပ်စွန့်ခွာရမှု၊ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုနှင့် ဘေးအန္တရာယ်များသည် ပညာရေး၊ စောင့်ရှောက်မှု၊ ကာကွယ်မှုနှင့် ဝင်ငွေတို့ကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်သည်။ အတူတကွနေထိုင်မှုသည် ဒေသဆိုင်ရာအုပ်ချုပ်ရေး၊ အသိုင်းအဝိုင်းဆက်ဆံရေး၊ အများပြည်သူသုံးနေရာ စည်းမျဉ်းများနှင့် ဆက်သွယ်ပြောဆိုမှုတို့အပေါ် မူတည်သည်။ ရပ်ကွက်နှင့် ကျေးရွာအုပ်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများ (Ward and Village Tract administrators)၊ မြို့နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနများ (Township General Administration Departments)၊ မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးရေးကော်မတီများ (city development committees)၊ အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းများ၊ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များနှင့် အသိုင်းအဝိုင်းအဖွဲ့အစည်းများသည် မတူညီသော လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ပဋိပက္ခသက်ရောက်သည့် ဒေသများတွင် အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်မှု၌ ကာကွယ်မှု၊ နေရပ်စွန့်ခွာရသူများအတွက် အထောက်အပံ့နှင့် ပြည်တွင်းနေရပ်စွန့်ခွာသူများ၊ လက်ခံထားသည့် အသိုင်းအဝိုင်းများအကြား ဆက်ဆံရေးတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ထို့ကြောင့် ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့တစ်ရပ်ကို ၎င်း၏အမည်တစ်ခုတည်းဖြင့် အဓိပ္ပာယ်မဖော်သင့်ပါ။ ၎င်း၏တည်နေရာ၊ အသိုင်းအဝိုင်း၊ သမိုင်း၊ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် လက်ရှိအခြေအနေတို့ကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။